Prace krytyczne

Z Stanisław Brzozowski (1878-1911)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Prace krytyczne Stanisława Brzozowskiego
Do uzupełnienia - komentarz nt. tekstów, które pojawiają się w dwóch miejscach, w czasopismach i tomach zbiorowych

Pierwsze wydania

  1. O Przybyszewskim.
    [WERSJA ELEKTRONICZNA]
    Powstała ok. 1902. Ogłoszona przez H. Drzewieckiego w „Drodze” 1928, nr 4-6; fragm. w „Wiadomościach Literackich” 1928, nr 18 [rozprawa przeznaczona prawdopodobnie dla wydawnictwa Arcta do serii „Książki dla Wszystkich”, tytuł nadany przez wydawcę. Rękopis znajdował się w Bibliotece Narodowej Ogród Krasińskich sygn. 5180, zniszczony w 1944].
  2. Stefan Żeromski, „Głos” 1904, nr 11–20 [wydane osobno pt. O Stefanie Żeromskim, Warszawa 1905
    CBN POLONA
  3. Filozofia romantyzmu polskiego [1905], ogłoszona przez O. Ortwina w „Kurierze Lwowskim” 1921, nr 121, 127, 138, 205, 215, 238, 244, 251, 256 [wydane osobno we Lwowie w 1924, Biblioteka Tęczowa nr 11, oprac. O. Ortwin; wydanie następne: Rzym 1945 Biblioteka Orła Białego, przedmowa: G. Herling-Grudziński]
    CBN POLONA WYD. 1924
    [Zawartość: Charakter dziejowy romantyzmu polskiego; Warunki powstania; Poszczególne zadania i drogi; Romantyzm polski i filozofia niemiecka; Tragedia i Chrystus; Kościół]
    [Wykłady pod tymi tytułami wygłaszał Brzozowski w 1905 w Krakowie]
  4. Warszawa. Prolog dramatyczny, „Krytyka” 1905, t. 2, s. 312–342
    [WERSJA ELEKTRONICZNA]
  5. Z dymem pożarów. Poemat dramatyczny [1906] [niedrukowany]
    [WERSJA ELEKTRONICZNA]
  6. Teodor Dostojewski. Z mroków duszy rosyjskiej, Kraków 1906
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
    [Odczyt pod tym tytułem wygłosił w 1905 w Krakowie] [Przekład rosyjski: D. Bochan, Wilno 1931]
  7. Współczesna powieść polska, Stanisławów [1906], Literatura i Sztuka, t. 1.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
    [Zawartość: Słowo wstępne; Kilka słów z teorii powieści; Literatura polska przed r. 1863 i po tej dacie; Henryk Sienkiewicz; Bolesław Prus; Eliza Orzeszkowa („Przegląd Społeczny” 1906, nr 12-13); Powieść mieszczańska i jej fazy u nas („Przegląd Społeczny” 1906, nr 13, jako dalszy ciąg art. pt. Eliza Orzeszkowa); Władysław Reymont; Ignacy Dąbrowski; Wacław Berent; Stanisław Przybyszewski; Karol Irzykowski; Stefan Żeromski; Janusz Korczak („Przegląd Społeczny” 1906, nr 7); Wacław Sieroszewski] [Wygłoszone jako wykłady w 1905]
  8. Legenda Młodej Polski. Studia o strukturze duszy kulturalnej [1906–1909], wyd. we Lwowie w 1910. Wyd. 2 Lwów 1910.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA WYD. 1 WYD. 2 z portretem autora
    [Zawartość: Nasze „ja” i historia; Kryzys romantyzmu; Polska zdziecinniała; Mity i legendy; Duszy nie potrzeba; Wyprzedaż starych zabawek; Polskie Oberammergau; Rozbrojenie duszy i „Nie- boska” dni naszych; Naturalizm, dekadentyzm, symbolizm; Humor i prawo; Dusza samotna; Czciciele tajemnic; Sam na sam z klęską; Stanisław Wyspiański, fragm. pierwszej red. ogłoszony pośmiertnie zob. wyd. zbiór. poz. 2; t. 8; rękopis drugiej redakcji, Biblioteka Narodowa, SYGN. IV 6499; fragm. pt. Au petit bonheur de la fatalité, niepublikowany rozdział „Legendy Młodej Polski” ogłosił M. Sroka, „Twórczość” 1966, nr 6, s. 17–38].
  9. Fryderyk Nietzsche, Stanisławów [1907], Literatura i Sztuka, t. 6.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
  10. Ich rewizjonizm, „Przegląd Społeczny” 1907, nr 22-23. Wyd. osobno Warszawa 1907
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
  11. Kultura i życie. Zagadnienia sztuki i twórczości. W walce o światopogląd, Lwów 1907.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
    [Zawartość: Kultura i życie („Głos” 1905, nr 25-26); Zagadnienia sztuki i twórczości: Medyceusze („Głos” 1904, nr 30); W odpowiedzi na protest („Głos” 1904, nr 34); Miriam (Pt. Miriam. Zagadnienie kultury, „Głos” 1904, nr 41, 44, 45, 47, 49, 52); Antoni Czechow („Głos” 1904, nr 32-38 z przerwami); Leopold Staff („Krytyka” 1905, t. 1, s. 270–276, 390–398, 468–475); Cyprian Norwid. Próba („Krytyka” 1905, t. 2, s. 244–252, 400–408); Nad grobem Ibsena po przedstawieniu „Rosmersholmu” rozmowa („Przegląd Społeczny” 1906, nr 14); Koniec legendy („Przegląd Społeczny” 1906, nr 1); W walce o światopogląd: Katarakty („Głos” 1904, nr 25-26); Kant. W stulecie śmierci („Głos 1904, nr 8, 10); Etyka Spencera („Przegląd Filozoficzny” 1904, nr 187-199); Monistyczne pojmowanie dziejów i filozofia krytyczna (Pt. Monistyczne pojmowanie dziejów i idealizm społeczny, „Głos” 1904, nr 22-52 z przerwami); Drogi i zadania nowoczesnej filozofii („Przegląd Społeczny” 1906, nr 4-6); Psychologia i zagadnienie wartości („Przegląd Społeczny” 1906, nr 10-11)].
  12. Współczesna krytyka literacka w Polsce, Stanisławów [1907], Literatura i Sztuka, t. 5. Zob. też wyd. zbiór. poz. 2 t. 6.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
    [Zawartość: Zadanie krytyki; Sprawdziany i metody krytyki; Subiektywizm i obiektywizm; Sztuka i krytyka; Drogi krytyki, jej typy i odmiany; Zadania współczesnej krytyki literackiej w Polsce; Zadania krytyki wobec literatury istniejącej i tej, która powstaje; Charakterystyka ogólna naszej krytyki literackiej starszego pokolenia; Hr. Stanisław Tarnowski; Piotr Chmielowski; Włodzimierz Spasowicz; Braki krytyki pozytywistycznej i racjonalistycznej; Stanisław Witkiewicz; Ignacy Matuszewski; Stanisław Przybyszewski; Wilhelm Feldman; Mitologia estetyczna; Miriam [Z. Przesmycki]; Cezary Jellenta; Stanisław Lack]
    Rękopis — warianty czterech szkiców: Wilhelm Feldman; Mitologia estetyczna; Stanisław Lack; Cezary Jellenta, Biblioteka Narodowa, SYGN. IV 6493]
  13. Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej, Lwów 1910
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
    [Zawartość: Materializm dziejowy jako filozofia kultury (W wersji nieco zmienionej, z podtytułem Program filozoficzny, „Przegląd Społeczny” 1907, nr 8-9); Filozofia czynu (Biblioteka Samokształcenia 1903); Filozofia czystego doświadczenia. Ryszard Avenarius („Głos” 1903, nr 1-3); Powstanie prawa („Świt” 1907); Epigenetyczna teoria historii („Przegląd Filozoficzny” 1907, s. 175–193); Przyroda i poznanie („Przegląd Społeczny” 1907, nr 29, 37-40); Pragmatyzm i materializm dziejowy; Prolegomena filozofii pracy; Bergson i Sorel; Anti-Engels; Etapy sentymentalizmu; Złudzenia racjonalizmu; Alfred Loisy i zagadnienia modernizmu katolickiego]
    Rękopis — fragm. szkicu: Przyroda i poznanie, Biblioteka Narodowa, SYGN. IV 6493; fragm. zmienionej wersji szkicu: Bergson i Sorel, Biblioteka Narodowa, SYGN. II 6495; 5 fragmentarycznych wariantów szkicu: Anti-Engels, Biblioteka Narodowa, SYGN. II 6495; zmieniona redakcja szkicu: Alfred Loisy i zagadnienia modernizmu katolickiego, Biblioteka Narodowa, SYGN. IV 6500; przekłady Materializm dziejowy jako filozofia kultury - Salomea Perlmutter na niemiecki dla „Die Neue Zeit” 1907, nr 31] [redakcje ww. tekstów ukazały się też w edycji Dzieł" pod red. Mieczysława Sroki]
  14. Skarga to straszna. Rzecz o „Róży” Józefa Katerli, Kraków 1910.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
  15. Głosy wśród nocy. Studia nad przesileniem romantycznym kultury europejskiej, z teki pośmiertnej wyd. i przedmową poprzedził O. Ortwin, Lwów 1912
    [WERSJA ELEKTRONICZNA]
    [Zawartość: Kilka uwag o stanie ogólnym literatury europejskiej i zadaniach krytyki literackiej, cz. 1 (powstał 1910); Kilka uwago o stanie ogólnym literatury europejskiej i zadaniach krytyki literackiej, cz. 2 (powstał 1910); Fryderyk Henryk Amiel. Przyczynek do psychologii współczesnej („Prawda” 1901, nr 28-30); Aleksander Hercen (powstał 1907); Kryzys w literaturze rosyjskiej (powstał 1909); Maurycy Barres. Ze studiów nad myślą francuską (powstał 1909); Z powodu pamiętnika Saint-Simona (powstał 1909); O Maurycym Mochnackim (powstał 1909, fragm. ogł. „Widnokręgi” 1911, nr 7-8); O znaczeniu wychowawczym literatury angielskiej („Widnokręgi” 1910, nr 10-12); Charles Lamb; Józef Conrad (powstał 1911)].
    Rękopis — kilka fragmentarycznych wariantów szkicu: Kilka uwag o stanie ogólnym literatury europejskiej i zadaniach krytyki literackiej, cz. 1, Biblioteka Narodowa, SYGN. IV 6493; wersja nieco zmieniona szkicu Charles Lamb, Biblioteka Narodowa, sygn. II 6495; kilka wariantów szkicu: O Józefie Conradzie, Biblioteka Narodowa, sygn. IV 6493.
    [redakcje ww. tekstów ukażą się w edycji Dzieł" pod red. Andrzeja Mencwela]
  16. Stan. Wyspiański, wydanie pośmiertne, wyd. i przedmową opatrzył K. Irzykowski, Stanisławów [1912], Litieratura i Sztuka, t. 8. Zob. też wyd. zbiór. poz. 2 t. 6.
    [WERSJA ELEKTRONICZNA]
    [Zawartość: Stanisław Wyspiański: Wstęp; Sztuka jako siła historyczna; „Meleager”, „Protesilas i Laodamia”; „Klątwa”; Wyspiański o Hamlecie („Krytyka” 1905, t. 2, s. 60-63 z podtytułem „Tragiczna historia Hamleta”); Życie i śmierć w twórczości Stanisława Wyspiańskiego („Przegląd Społeczny” 1907, nr 25-27); Budowniczy dumy narodu (Pt. Stanisław Wyspiański. Panteon (Paryż) 1907/1908, s. 240-249)]
    Rękopis — fragm. zmienionej wersji artykułu „Sztuka jako siła historyczna”, Biblioteka Narodowa, SYGN. II 6488.
  17. W letargu, Warszawa 1912
    [WERSJA ELEKTRONICZNA]
  18. Pamiętnik, fragmentami listów autora i objaśnieniami uzupełnił O. Ortwin, Lwów 1913.
    WERSJA ELEKTRONICZNA ICM
  19. Widma moich współczesnych. Fikcyjne portrety satyryczneKsiążka o starej kobiecie. Fragment powieści, Lwów, 1914.
    WERSJA ELEKTRONICZNA CBN POLONA
    [Zawartość: Widma moich współczesnych; Tak mówił Homunculus, cywilizacji współczesnej wizja zbiorowa („Głos” 1903, nr 29); „Zygmunt Podfilipski”, Henryka Sienkiewicza apologeta pośmiertny („Głos” 1903, nr 18); Nikt („Głos” 1903, nr 31); Z życia i myśli Joachima Wełtschmerza („Głos” 1903, nr 34); Dusza miast („Głos” 1903, nr 37); Osobliwe przygody i doświadczenia ks. Dionizego Suchoszczapskiego („Głos” 1903, nr 40); Pan Kajetan Jutro („Głos” 1903, nr 43); System polityczny pana Tedora Grzechotki („Głos” 1903, nr 49); Katarzyny Nietoperz opinie literackie („Głos” 1904, nr 1); Zagrożone podstawy, czyli katastrofa w życiu pana Izydora Drzazgi („Głos” 1904, nr 12); Pan Alojzy, człowiek dobrej woli („Głos” 1905, nr 20); Jean qui rit et Jean qui pleure. Dwa oblicza pana Weyssenhoffa („Głos” 1904, nr 33-34); Scherz, Ironie und tiefere Bedeutung („Głos” 1904, nr 27); Król Duch w Krakowie („Przegląd Społeczny” 1906, nr 34); ;;Książka o starej kobiecie;; (powstała 1908–1910; pierwotny tytuł „Mór”; ogłoszona w „Prawdzie” 1913, nr 43-52 z przerwami, 1914 nr 1 i nn. Przedruk zob. wyd. zbior. poz. 21, 1)].

Wznowienia

Wpis do uzupełnienia
  1. Humor i prawo: wybrane studia krytyczne, wybór, opracowanie i wstęp Tomasz Burek, Warszawa: Czytelnik, 1988,
  2. Eseje i studia o literaturze, wybór, wstęp i opracowanie Henryk Markiewicz, t. 2, Wrocław–Kraków: Ossolineum, 1990.
  3. Pamiętnik, redakcja i opracowanie Maciej Urbanowski, wstęp Marta Wyka, Wrocław-Warszawa-Kraków: Ossolineum, 2007.
  4. Głosy wśród nocy. Studia nad przesileniem romantycznym kultury europejskiej, z teki pośmiertnej wydał i opracował Ostap Ortwin, wstęp Cezary Michalski, posłowie Agata Bielik-Robson, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2007.

Źródła

Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut” Seria IV, t. 13; inf. własna.
Zob. także Źródła/bibliografia strony.